{"product_id":"rheumatic-fever-information-sheet-te-reo-maori-kuki-airani-cook-islands-maori-he8173","title":"Rheumatic fever - information sheet - Te Reo Māori Kūki ‘Āirani (Cook Islands Māori) - HE8173","description":"\u003ch3\u003ePeapa Tuatua ‘Akakitekite\u003c\/h3\u003e\n\u003ch2\u003eMaki Rumātiki\u003c\/h2\u003e\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e‘E maki kino te rumātiki, tē kā rave ‘i te tākinokino‘anga ma‘ata ki tō‘ou puku‘atu. Ko te mamae karaponga te ‘akairo ‘akamatakite‘anga mua kia ‘ākara‘ia atu. Ka ‘arapaki tēia maki ‘i te tangata ‘i rotopū ‘i te 3 ‘ē te 35 mata‘iti. \u003c\/strong\u003e\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eKo te no‘o‘anga kāpiti ki tēta‘i tangata tei tū‘ia ‘e te maki rumātiki, tōna ‘āite‘anga, ka teitei tō‘ou tūranga nō te tū katoa‘ia ‘anga.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eTāniuniu atu ‘i tō‘ou ta‘unga rapakau maki, taote, ngā‘i rapakau nō te ora‘anga meitaki, mē kore, tu‘anga ‘ōronga‘anga tauturu nō te rapakau maki, mē kore, tāniuniu atu ‘i te rāini ‘Ōronga‘anga Tauturu nō te Rapakau Maki Healthline, ma te tūtaki-kore, ‘i runga ‘i te nūmero \u003ca href=\"Tel:0800611116\" title=\"call 0800 611 116\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003e0800 611 116\u003c\/a\u003e ‘i tēta‘i ‘ua atu taime (24\/7)\u003c\/strong\u003e mē mamae te karaponga ō tēta‘i ‘ua atu ‘i roto ‘i tō‘ou ngutu‘are tangata, mei te mata‘iti 3 ki te 35.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e‘E kimi atu ‘i te au tuatua akoako, ‘i te au taime kātoatoa ‘e tupu ei tēia, nō te mea, ko te manumanu e ‘akatupu ana ‘i te maki rumātiki, ka ‘oki ‘ua mai rāi tē reira.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eNoa atu ē, ko te mamae karaponga te ‘akairo ‘akamatakite‘anga mua, kā riro katoa te maki rumātiki ‘ei: \u003c\/p\u003e\n\u003cul\u003e\n\u003cli\u003etākino ‘i te puku‘atu.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003e‘akatupu ‘i te mamae ‘i roto ‘i te ngā turi, ngā pa‘u‘anga vaevae, ngā poro-rima, mē kore, tēta‘i atu au pa‘upa‘u‘anga.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003e‘akatupu ‘i te neke‘anga tūkē ‘ua ake rāi ‘ō te rima, mei runga ‘i te paku‘ivi ki te mangamangā rima.\u003c\/li\u003e\n\u003c\/ul\u003e\n\u003cp\u003eMē tū‘ia tēta‘i tangata ‘e te maki rumātiki, ka ‘akatupu te reira ‘i te tākino‘anga tinamou ki te au arā toto o tōna puku‘atu. Kua karanga‘ia tēia ē, ‘e maki rumātiki ‘o te puku‘atu. Ko te au tangata ‘e maki rumātiki, mē kore, maki rumātiki ‘ō te puku‘atu tō rātou, ka anoano‘ia kia pātia‘ia rātou ki te vairākau pātia pāruru (antibiotic) ‘i te au 28 rā (‘ā ‘epetoma) nō tēta‘i 10 mata‘iti, nō te pāruru atu ‘i te maki rumātiki kia kore e tupu ‘aka‘ou, ‘ē te tāpū atu ‘i te tākinokino‘anga ki te puku‘atu. ‘I tēta‘i taime, ko te au tangata tei tū‘ia ‘e te maki rumātiki, ‘ē anoano‘ia ana kia vā‘i‘ia tō rātou puku‘atu.\u003c\/p\u003e\n\u003ch2\u003e‘E a‘a tē ‘akatupu ana ‘i te maki rumātiki?\u003c\/h2\u003e\n\u003cp\u003eNā te tiēmu tei kāpiki‘ia ē ko te Group A Streptococcus, mē kore, “strep” ‘e ‘akatupu ana ‘i te maki rumātiki.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eKā no‘o tēia tiēmu ki roto ‘i tō‘ou karaponga, ‘ē kāre te au tū-‘akairo e kitea mai, ‘inārā, ‘i roto ‘i tēta‘i au tangata, ka ‘akatupu tē reira ‘i te mamae ‘i roto ‘i te karaponga, mē kore, maki mamae karaponga (tei karanga‘ia ē, ‘e strep throat). \u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e‘I tēta‘i taime, ko te au tangata tei tū‘ia ‘i te maki mamae karaponga (strep throat), kā tū‘ia rātou ‘e te maki rumātiki. ‘E mea pu‘apinga te kimi vave atu ‘i te rapakau nō te maki mamae karaponga, nō te tauturu ‘i te pāruru atu ‘i te toto‘a ‘ō te manumanu strep.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eKua tāmanako mai tēta‘i au kimikimi‘anga ē, kua ‘ātui‘ia te au maki ‘o te pākiri (strep skin infections) ki te maki rumātiki, kāre rā ‘i kitea meitaki‘ia ē, mē nā te reira ‘i ‘akatupu.\u003c\/p\u003e\n\u003ch2\u003eAu ‘Akairo ‘ē te au tu-‘akairo – ‘ea‘a tā‘au kā kite ‘ē te au tū ‘akairo\u003c\/h2\u003e\n\u003ch3\u003eKimi vave atu ‘i te rapakau nō te karaponga mamae\u003c\/h3\u003e\n\u003cp\u003eKo te mamae ‘ō te karaponga te tū ‘akairo tumu ‘ō te maki mamae karaponga (strep throat). ‘I roto ‘i te tamariki, ko te au tū ‘akairo ‘ō te mamae karaponga, ka ō mai te ngatā ‘ia rātou ‘i te ‘āpuku, mē kore, manamanatā ‘i te kaikai‘anga, ‘ē te inu‘anga.\u003c\/p\u003e\n\u003ch3\u003e‘Ākara atu nō te au tū-‘akairo ‘ō te maki rumātiki\u003c\/h3\u003e\n\u003cp\u003eKāre ē, ko te kātoatoa tei tū ‘i te maki mamae karaponga (strep throat), tē kā tū ‘i te maki rumātiki.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eKo te aronga e tū‘ia ana e te maki rumātiki, ‘ē tū katoa‘ia ana rātou ‘i tēia au tū-‘akairo e āru mai nei, mei te ta‘i ki te rima ‘epetoma ‘i muri ake ‘i te mamae‘anga te karaponga: \u003c\/p\u003e\n\u003cul\u003e\n\u003cli\u003eMamae te au pa‘upa‘u‘anga – ko tēia te au tū ‘akairo putuputu e kitea‘ia nei nō te maki rumātiki. Ka muramura te au pa‘upa‘u‘anga, ka ‘akaea ‘ē kā vera. Pērā te ‘ope, ngā turi, ngā poro-rima, ngā pa‘upa‘u‘anga vaevae, ‘ē ngā pa‘upa‘u‘angā rima. Ka mamae rāi te au pa‘upa‘u‘anga tūkētūkē ‘i te au rā kekē. Ka ‘akatupu te mamae ‘ō te au pa‘upa‘u‘anga ‘i te ‘aere kokikoki, mē kore, ngatā te ‘aere, nō te mamae.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003ePotopoto te a‘o – kā kite rātou ‘i te viviki ‘i te potopoto o tō rātou, a‘o, viviki atu ‘i tei mātau‘ia e rātou mē, ‘akaetaeta kōpapa rātou.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eTe maki pākiri pupū.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eAu pukupuku rikiriki kāre ‘e mamae ana, ‘i raro ake ‘i te pākiri nā runga ‘i te ngā poro-rima, ngā pa‘upa‘u‘angā rima, ngā turi, ngā pa‘upa‘u‘anga vaevae, mē kore, ivi mokotua.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eAu nekeneke‘anga ‘uti‘uti tūkē ‘ua ake rāi ‘ō ngā rima, ngā vaevae, arero, ‘ē te tūtū-mata. Ko te ‘ākara‘anga ‘o tēia, mei te mā‘iti‘iti, mē kore, kāre e rauka te no‘o mārie, ‘ē ka ‘arapaki tēia ‘i te tu‘anga ‘o te tātā‘anga. ‘E tāpū ana tēia au nekeneke‘anga ‘i te taime moe.\u003c\/li\u003e\n\u003c\/ul\u003e\n\u003cp\u003eKā tū katoa te Tamariki ‘ē te au māpū tamariki ‘i te: \u003c\/p\u003e\n\u003cul\u003e\n\u003cli\u003eMamae kōpū\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eTopa te paunu\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eRo‘iro‘i kino tikāi\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eTeitei te pīva, 38°C, mē kore, teitei atu, tē ka taeria atu te roa ki tēta‘i au rā.\u003c\/li\u003e\n\u003c\/ul\u003e\n\u003cp\u003e‘I te au tuātau te kā ‘aere‘ia, kā ngaro tēia au tū-‘akairo. ‘Inārā, ko te tākinokino‘anga ‘ō te puku‘atu, ka vai tinamou tē reira.\u003c\/p\u003e\n\u003ch2\u003eKimi‘anga ‘i te akoako‘anga ‘ā te tu‘anga rapakau maki\u003c\/h2\u003e\n\u003cp\u003e\u003cstrong\u003eMe mamae tō‘ou karaponga, mē kore, tō tēta‘i ‘ua atu tangata e no‘o ana ki roto ‘i tō‘ou ngutu‘are, mei te 3 ki te 35 mata‘iti, ‘e tāniuniu atu ‘i tō‘ou ta‘unga rapakau maki, taote, ngā‘i rapakau nō te ora‘anga meitaki, mē kore, tu‘anga ‘ōronga‘anga tauturu nō te rapakau maki, mē kore, tāniuniu atu ‘i te rāini ‘ō te ‘Ōronga Tauturu nō te Rapakau Maki (Healthline), tūtakikore, ‘i runga ‘i te nūmero \u003ca href=\"Tel:0800611116\" title=\"call 0800 611 116\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003e0800 611 116\u003c\/a\u003e, ‘i tēta‘i ‘ua atu taime 24\/7.\u003c\/strong\u003e\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003ePēnei ē, ka ‘inangaro tō‘ou tu‘anga ‘ōronga‘anga tauturu nō te rapakau maki, ‘i te rave ‘i tēta‘i au kimikimi‘anga nō te maki strep, ‘ē ka ‘ōronga‘ia mai tēta‘i vairākau pāruru (antibiotics) kiā koe, mē kore, ki te au mema o tō‘ou ngutu‘are tangata. Ka pāruru te vairākau pāruru (antibiotics) ‘iā koe, mē kore, ‘i tēta‘i ‘ua atu ‘i roto ‘i tō‘ou ngutu‘are tangata mei te maki rumātiki mai.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eKa tū‘ia te tangata ‘i te maki rumātiki ma‘ata atu ‘i te ta‘i taime, nō reira, ‘e mea pu‘apinga kia ‘ākarakara‘ia te au karaponga mamae, ‘i te au taime ravarāi mē tupu tē reira.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003ePēnei ē, ka ‘inangaro katoa tō‘ou taote ‘i te ‘ākara ē, mē kua tū‘ia koe ‘i te maki pākiri mei te tiēmu strep mai, ma te rapakau ‘i tē reira ki te vairākau pāruru (antibiotics). Ka ‘akatupu rāi te makimaki o te pākiri, te strep ‘i te: \u003c\/p\u003e\n\u003cul\u003e\n\u003cli\u003ePākiri mangio muramura ‘e te pātoa tei ‘akapaka, ‘ē tei ‘aka‘une (takapini tikāi ‘i te putāngi‘u, va‘a, mē kore, vaevae), mē kore,\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003e‘Akamuramura, mā‘ana‘ana, ‘akaea, ‘ē te paruparu, mē kore, mamae te pākiri.\u003c\/li\u003e\n\u003c\/ul\u003e\n\u003ch2\u003ePāruru\u003c\/h2\u003e\n\u003cp\u003e‘E māmā ‘ua te toto‘a ‘i te strep ‘i roto ‘i te au ngutu‘are tangata, mē ma‘ata tikāi te au tangata e no‘o ana, ‘ē tē moe ra ‘i roto ‘i te ‘okota‘i.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eInārā, ‘e au taka‘inga tēta‘i ka rauka ‘iā koe ‘i te rave nō te ‘akaiti mai ‘i te kino ‘ō te toto‘a‘anga ‘o te strep: \u003c\/p\u003e\n\u003cul\u003e\n\u003cli\u003eKōpae atu ‘i te tu‘a‘anga ‘i te au mō‘ina vai, ‘au kōkai, tīpunu, `mātipi, te kai, mē kore, ngaungau‘anga ‘i te kai nō te ‘ōronga atu ki te pēpē. Ka pāti atu tēia ‘i te tiēmu, mei tēta‘i tangata ki tēta‘i.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eKōpae atu ‘i te ma‘ani‘anga ‘i te kai nā tēta‘i ‘ua atu, mē kāre koe ‘e meitaki ana, mē kore, mē kua makimaki‘ia tō‘ou pākiri, mē ka rauka.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eĀrai ‘i tō‘ou va‘a ‘ē te putāngi‘u mē mare, mē kore, mē mare-ti‘e koe, titiri kē atu ‘i te peapa ‘ōrei mē oti, ma te tāmā ‘ē te tāmarō meitaki ‘i tō‘ou rima ki te pu‘a ‘ē te vai.\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003e‘Auraka e tuku kia ma‘ata te tangata kā moe kāpiti ki runga ‘i te ro‘i ‘okota‘i, mē kore, ‘i roto ‘i te pi‘a ‘okota‘i, mē ka rauka.\u003c\/li\u003e\n\u003c\/ul\u003e\n\u003ch2\u003eNō tēta‘i au tuatua ‘akakitekite \u003c\/h2\u003e\n\u003cul\u003e\n\u003cli\u003e‘Ātoro atu ‘i te ‘i te kupe-roro-uira ‘ā te Health New Zealand | Te Whatu Ora \u003ca href=\"https:\/\/www.healthnz.govt.nz\/health-topics\/conditions-treatments\/infectious-diseases\/rheumatic-fever\" title=\"Rheumatic fever\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003eRheumatic fever\u003c\/a\u003e\n\u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eTē vai nei te tu‘anga Tūtaki-kore ‘ā te NZ Relay Services ‘i ko ‘i te \u003ca href=\"https:\/\/nzrelay.co.nz\/index\"\u003eNew Zealand Relay Services\u003c\/a\u003e, mē kua Mu‘u tō‘ou taringa, ngatā ‘i te ‘akarongo, mu‘u-matapō, mē kore, kua tāmanamanatā‘ia tā‘au tuatua. \u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eTāniuniu atu ‘i te Raini Tauturu tūtaki-kore ‘i runga ‘i te nūmero \u003ca href=\"Tel:0800611116\" title=\"call 0800 611 116\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003e0800 611 116\u003c\/a\u003e, ‘i tēta‘i ‘ua atu taime (24\/7), nō te au akoako ‘ē te tuatua ‘akakitekite‘anga, nō runga ‘i tā‘au kā rave atu. Ka rauka iā koe te ‘iki nō te tuatua atu ki tēta‘i taote Māori mē tāniuniu koe ‘i rotopū ‘i te ora 8am ‘ē te ora 8pm. Te vai katoa nei te tu‘anga ‘Uri Reo ‘ē te tauturu ‘ā te NZ Relay. \u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003eNō te au tangata ‘ē no‘o nei, mē kore, ‘e ‘ātoro mai nei nō te au tu‘anga ‘i va‘o mai, ka rauka iā koe ‘i te tāniuniu atu ‘i tēta‘i taote ‘i muri ake ‘i te ora ‘anga‘anga, ‘i kō ‘i te Ka Ora Telecare, nūmero 0800 2 KA ORA \u003ca href=\"Tel:0800252672\" title=\"call 0800 252 672\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003e0800 252 672\u003c\/a\u003e, mē kore, \u003ca href=\"https:\/\/kaora.co.nz\/app\/\"\u003eKa Ora Telecare\u003c\/a\u003e Tē vā nei tēia tu‘anga mei te ora 5.00pm ki te 8.30am, ‘i te au rā ‘ua nei ‘ō te ‘epetoma ‘ē, ‘e 24 ora ‘i te rā, mē ‘openga ‘epetoma ‘ē te au rā ‘ōrotē o te kātoatoa. \u003c\/li\u003e\n\u003cli\u003e‘E tu‘anga ‘aka‘ātinga rāini-tauturu nō te tūranga pirikoki tēta‘i e vā nei Mōnitē ki te Varaire ‘i rotopū ‘i te ora 8.00am ‘ē te ora 5.00pm. Tāniuniu atu ma te tūtaki-kore ki runga ‘i te nūmero \u003ca href=\"Tel:0800111213\" title=\"call 0800 11 12 13\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003e0800 11 12 13\u003c\/a\u003e, mē kore, \u003ca href=\"SMS:8988\" title=\"text 8988\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"\u003epatapata atu ‘i te nūmero 8988\u003c\/a\u003e, nō te tauturu ‘ē te au tuatua ‘akakite, mē kore, ‘ātoro atu ‘i te \u003ca rel=\"noopener\" title=\"Disability Helpline\" href=\"https:\/\/healthpoint.co.nz\/disability-helpline\/\" target=\"_blank\"\u003eDisability Helpline\u003c\/a\u003e\n\u003c\/li\u003e\n\u003c\/ul\u003e","brand":"HealthEd","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":49101483311332,"sku":"HE8173","price":0.0,"currency_code":"NZD","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0102\/6916\/3582\/files\/HE8173CDAcuteRheumaticFeverIS_CIMaori.jpg?v=1780896304","url":"https:\/\/healthed.govt.nz\/products\/rheumatic-fever-information-sheet-te-reo-maori-kuki-airani-cook-islands-maori-he8173","provider":"HealthEd","version":"1.0","type":"link"}