Meningococcal Disease - Don't Wait, Take Action - Māori - HE2419
This resource relates to the following topics:
The full resource:
Nā te Mate Kiriuhi Kakā ka puta ko te mate kiriuhi ua kakā
Kaua e tatari – kia tōtika te mahi i taua wā tonu
Ahakoa ki tō whakaaro kua werohia te tangata.
- He tino tere te mate kiriuhu kakā, ka hemo pea te tangata, ka tino hauā rānei.
- Rapu āwhina i taua wā tonu ina kitea tētahi, ētahi rānei o ngā tohumate e whai ake nei.
- Kāore pea ēnei tohumate katoa e kitea ai i te wā kotahi.
Ngā tohumate i ngā pēpi
- He kirikā teitei (he mātao hoki pea ngā ringa me ngā waewae, e wiriwiri ana rānei)
- He hiamoe, he pīngore, he uaua rānei te whakaoho
- He tangi rerekē
- Kua mārō te kakī
- Ka mamae i te kaha o ngā kā
- Kei te ruaki
- Kāore i te kai
- I ētahi wā, ka puta mai ētahi iraira whero, waiporoporo rānei, he marū rānei i te kiri
Ngā tohumate i ngā taiohi me ngā pakeke
- He kirikā teitei, he ngāhoahoa hoki
- He pōnānātanga, he hiamoe hoki
- He mamae ngā hononga, kua kōrangaranga ngā uaua
- Kua mārō te kakī
- Ka mamae i te kaha o ngā kā
- Kei te ruaki
- I ētahi wā, ka puta mai ētahi iraira whero, waiporoporo rānei, he marū rānei i te kiri
Ehara i te mea ka whai iraira ngā tāngata katoa kua pāngia e te mate kiriuhi kakā. Kaua rawa e tatari kia puta mai ngā ira i mua i te tiki āwhina.
Waea koreutu ki Healthline i ngā haora 24 ia rā: 0800 611 116
Kaua e tatari – kia tōtika te mahi i taua wā tonu
Mēnā kei te māuiui koe, tētahi tangata i tō kāinga rānei ki tētahi, ētahi rānei o ngā tohumate e whakaatu ana i tērā atu whārangi, kia wawe tonu tō mahi.
- He maha ngā momo mate kiriuhi kakā. Ka taea tonutia e te tangata te whai mate kiriuhi kakā ahakoa kua werohia ki tētahi momo mate kiriuhi kakā.
- Kāore ngā pēpi me ngā tamariki i te werohia ki te mate kiriuhi kakā i ngā wā katoa.
- Kia kakama, ahakoa kei te tino mōhio rānei koe he mate kiriuhi kakā.
- Mēnā he mate whawhati, waea atu ki 111 ka pātai atu mō tētahi waka tūroro.
- Waea tōtika atu ki tētahi tākuta, pokapū hauora ahiahi rānei, te nama Healthline (0800 611 116) rānei, ahakoa i te rā, i te pō.
- Whākina mai he aha ngā tohumate.
- Ki te tukuna te tangata ki te kāinga e te tākuta, me mātakitaki tonu i a ia. Kaua e waiho me tana kotahi.
- Ki te kino haere te mate, hoki tōtika ki te tākuta, ki te hōhipera rānei. Me aro wawe mai rātou ki te tūroro. Haria tēnei kāri hei āwhina i a koe ki te whakamārama te mate.
Waea koreutu ki Healthline i ngā hāora 24 ia rā: 0800 611 116 – ahakoa kua kitea kētia e te tākuta, e te nēhi rānei.