Oranga Hōtoke - Kura Kōhungahunga | Kōhanga | Kura - HE1366-MRI
The full resource:
Kia ora tonu i ngā wā o te makariri
I ngā wā o te makariki, ka nui ake te tūpono o te pāngia o te iwi e ngā mate, pēnei i te maremare, te rewharewha, me ētahi atu mate arahau, pēnei i te mare tekekō. Nā tērā, ka kaha atu te tūpono o te urunga mai o ēnei mate ki te kāinga, te wāhi mahi, te kura kōhungahunga, te kōhanga, te kura rānei.
Whakamahia ngā kōrero me ngā tohutohu e whai nei hei whakarite i a koe. Tukua atu ēnei mōhiohio ki ngā kaimahi, ngā whānau, me ngā hapori mā te īmēra, te pae pāhopori, ngā papa pānui rānei.
He kōrero mā ngā kaimahi me ngā whānau
- Me wero te hunga e mahi ana, e noho ana rānei i te taha o ngā tamariki ki te rongoā ārai rewharewha hei ārai atu i te pokenga ōna, me ngā tamariki, i te kaha o te tūpono o te pāngia o ngā tamariki e te rewharewha, o te horapa haere hoki o te mate rā.
- He utukore te rongoā ārai mare tekekō ki ngā wāhine e hapū ana, ngā tamariki katoa kāore anō kia 18 ngā tau, me ngā pakeke kei waenga i te 45 me te 65 ngā tau. Mēnā kāore koe e āhei ana ki te rongoā ārai mare tekekō utukore, ka taea te hoko.
Aukatia te horapa o te mate i tō wāhi mahi
- Me noho ngā tamariki me ngā kaimahi e māuiui ana ki te kāinga.
- Me whakamōhio ngā whānau i te take e tamō ana ā rātou tamariki.
- Kia rite tonu te horoi i ngā papa ka pāngia nuitia, pēnei i ngā pōrori kūaha, ngā pae mō ngā kai, me ngā wharepaku.
- Ki te pai te rerenga o te hau, ka iti ake te huringa o ngā huaketo arahau i ngā wāhi i rō whare e huihui ai, e noho tahi ai te tangata.
- Kia kaha te horoi ringa, te uwhi i te mare me te tihe, te mau maruhā hoki mēnā e kōpipiri ana ngā tāngata ki rō whare.
Ngā rongoā hei ārai atu i ngā mate
Mā te whakanui i te tukunga awhikiri e tiakina ai ō tātou hapori i ngā mate i tēnei hōtoke.
Tirohia mēnā rā kua whai awhikiri koe ki Immunisations E pai ana mēnā kua mahue tētahi tukunga awhikiri i a koe. He utukore ki ngā tamariki te whai i te nuinga o ngā tukunga awhikiri i mahue, ka taea hoki e ngā pakeke te nuinga te whai. Kōrero ki tō rata kia pai ai te whakariterite.
Ka pai hoki tāu hanga i tētahi hōtaka whaiaro mō te tuku awhikiri mā tō tamaiti ki National Immunisation Schedule
Rewharewha: E wātea ana te rongoā ārai rewharewha i te 1 o Āperira, i ia tau. He utukore ki ngā mea e hapū ana, e pakeke ake ana i te 65 tau, me ērā ka kaha tūpono pāngia e te mate. Tirohia mēnā e wātea ana ki a koe i: Flu (influenza) vaccine
Mare tekekō: Ko te mate tekekō, he mate arahau ka kaha te rere, ka tino kino rawa atu hoki ki ngā pēpi kāore anō kia whai awhikiri. Ko te whai awhikiri i te hapūtanga te ara pai katoa hei tiaki i te pēpi, kia tīmata rā anō tā te pēpi whai awhikiri i te ekenga ōna ki te 6 wiki te pakeke. Kua urutā mai ki Aotearoa te mare tekekō i tēnei wā, nō reira e tika ana kia werohia koe ki te rongoā āraimate.
Karawaka: Kua tino kaha te tūpono o te urutā o te karawaka ki Aotearoa i te tokoiti o te hunga e whai awhikiri ana, i te nui hoki o te horapa o te karawaka i tāwāhi. Ki te kore koe e mōhio mēnā kua whai awhikiri koe, he utukore tā te nuinga whai, me whakapā noa koe ki tō kaiwhakarato hauora. He nui hoki ngā kēmihi e tuku awhikiri ana.
He kōrero anō kei: Immunisations
Rewharewha
Me whai te katoa kua pakeke ake i te 6 marama i te rongoā ārai rewharewha i ia tau.
Mate kiriuhi uakakā
Ka tukua te rongoā āraimate kiriuhi uakakā i te ekenga o te tamaiti ki te 3, te 5, me te 12 marama. He utukore hoki ki ngā tamariki kāore anō kia 5 tau te pakeke.
Karawaka
Me whai ngā tamariki katoa i ngā tukunga e rua o te MMR i te ekenga ki te 12 me te 15 marama. Ina kāore koe e mōhio mēnā kua werohia ō tamariki, me pātai noa tō rata.
Mare tekekō
Me wero ngā pēpi me ngā tamariki ki te rongoā ārai mare tekekō i te ekenga ki te 6 wiki, te 3, me te 5 marama. Ka tukua te āraimate turuki i te ekenga ki te 4, me te 11 tau te pakeke.
Ko te ārai i te weranga whare
Ka kaha te tūpono o te weranga whare i te hōtoke. I ngā tau 10 kua hori, kei te takawā o te 54 ōrau te rahinga ake o ngā weranga whare i waenga i ngā marama o Mei me Hūrae, i ērā atu marama o te tau.
Ko te take o te nuinga o ēnei weranga whare, ko ngā pūwhakamahana e whakamahia nuitia ana i te hōtoke, arā, ka tata rawa te pūwhakamahana ki ngā mea ka tahuna noatia (pēnei i ngā kaka e whakamaroketia ana), me ngā paraikete hiko ka hē noa iho nei.
Waihoki, neke atu i te 50 ōrau o ngā matenga i ngā weranga whare i taea te papare, he tāngata kua pakeke ake i te 65 tau. Nō reira, anei he tohutohu māmā hei whai i te hōtoke hei tiaki i a koutou ko te whānau.
Hei whakamaharatanga:
- Whāia te ture kia “kotahi mīta i te hīta”, arā, kia kotahi mīta te matara atu o ngā mea katoa i hīta, me ērā atu pūwhakamahana.
- Tirohia te mahana i mua i te moe, arā, tirohia te tika o te haere o te paraikete hiko i mua i te whakamahinga.
- Tirohia te tumere i mua i te tahu ahi, arā, whakapaingia te tumere i mua i te tahunga tuatahitanga o te ahi i te hōtoke.
- Whakawetohia ngā pungarehu ka whiu atu ai, arā, me toutou ki te wai i tētahi pākete maitai.
- Whakapaingia te pūrere whakamaroke kaka, arā, me tango ngā huru kaka i mua i ia whakamahinga.
E tika ana hoki kia whai pūoho auahi ia rūma moe, ia nohomanga, me ia kauhanganui. Mā tērā koe e whakaohiti wawe kia pai ai te puta i te whare.
Mō te toro whare haumanu i muri i ngā hāora mahi, whare haumanu ohotata rānei
Ina mate koe ki te whai āwhina ohotata, ā, kāore tō rata i te wātea, kāore rānei ō rata, mā ngā After Hours Medical Centres me ngā Urgent Care Clinics koe e āwhina. Ehara i te mea me whai tāpuinga, engari ka mate pea koe ki te tatari. I te nuinga o te wā, he utukore ngā ratonga ki ngā tamariki kāore anō kia 14 te pakeke. He iti ngā utu o te nuinga ki te hunga whai kāri ratonga hauora. Ka kitea ngā wāhi o ngā whare, me ngā utu i te paetukutuku o Accident & Urgent Medical Care (A&E) • Healthpoint
Me he ohotata, waea ki 111.
He āwhina anō?
He utukore te waea ki Healthline, i te ao, i te pō, 0800 611 116
Kōrero ki tō rata arowhānui, tō mātanga taka rongoā, tō kaiwhakarato hauora Māori, tō whare hauora Moana-nui-a-Kiwa rānei.