Invasive Group A streptococcal infection (iGAS) - Information sheet - Samoan - HE8177
The full resource:
Faama‘i Pipisi Mata‘utia o le Streptococcus Vasega A (iGAS)
Pepa o Faamatalaga mo i latou sa latalata i se tagata ma‘i
O le iGAS o se faama‘i mata‘utia e mafua mai i se siama e ta‘ua o le Streptococcus Vasega A (iGAS).
E mafai e lenei siama ona tupu ai se gasegase ogaoga pe afai e ulu i totonu o vaega o le tino e pei o le toto, maso, po o le ala fanau pe a uma ona fanau se pepe.
E vave tele ona ma‘i tigāina le tagata i le iGAS ma o nisi taimi e ono maliu ai. E tāua tele le vave ona saili o se fesoasoani tau le soifua malōlōina.
Faailoga ma āuga – Mea e mafai ona e va‘aia ma lagona
O āuga o le iGAS e aofia ai o le:
- maualuga o le fiva(e vevela le tino pe a pa‘i i ai, gatete e le mafai ona taofiofi, e i luga atu o le 38°C le vevela)
- tigā le ulu
- lē lelei le mānava (le mafai ona mānava lelei)/ga‘e
- ogaoga le tigā o lima po o vae
- tigā le faaī (faamolemole silasla i fautuaga i le itulau o lo‘o sosoo mai)
- mūmū pe tigā le pa‘u faataamilo i lavea ma manu‘a (faamolemole silasila i fautuaga i le itulau o lo‘o sosoo mai).
Sailia se fesoasoani faafoma‘i
Afai e i ai ni ou āuga o le iGAS, po o se tasi o lo‘o tou nonofo faatasi e faafuase‘i ona ma‘i tigāina, po o se lagona popole i le tulaga ua iai, faamolemole saili vave se fesoasoani faafoma‘i. E sili ona tāua lenei mea pe afai o oe po o le isi tagata sa latalata i se isi sa ma‘i i le iGAS.
Vave fesoota‘i lau foma‘i faaleaiga po o se auaunaga faalesoifua malōlōina mo se fautuaga. E mafai fo‘i ona e telefoni i le Healthline i le 0800 611 116 — i so‘o se taimi 24/7 — mo fautuaga faalesoifua malōlōina ma faamatalaga i le isi laasaga e fai. I se tulaga faanatinati, telefoni le 111.
Afai o le gagana Samoa lau gagana muamua, e iai faaliliu upu o loo avanoa i le Healthline. Afai e iai se mana‘oga faapitoa, pe tutuli, lē lelei le faalogo, tauaso toe tutuli ma lē matala le tautala, faamolemole silasila i auaunaga faapitoa o loo lisina i le pito i lalo o lenei pepa o faamatalaga.
Faapefea ona pepesi le iGAS
O le siama e mafua ai le iGAS e masani ona maua i le faaī ma le pa‘u. E mafai ona pepesi le siama i isi tagata pe a tale, mafatua, kisi pe latalata fo‘i i le isi tagata. E mafai ona e tauaveina lenei siama e aunoa ma se āuga pe faalogoina le ma‘i.
Tagata e sili atu le ono a‘afia i le iGAS
E mafai ona a‘afia so‘o se tasi i le iGAS, ae e maualuga atu le avanoa pe a e latalata i se tasi ua maua i le iGAS, e pei o:
- tagata o le aiga po o ē o lo‘o tou nonofo faatasi
- uō vavalalata po o paaga.
E to‘atele tagata o ē sa latalata i se tasi ua maua i le iGAS e lē ma‘i ai, ae e tāua pea le mātaitūina o āuga.
Fautuaga faapitoa mo matua ma pepe
Afai e maua i le iGAS se matua (lea ua fanau) poo le pepe i totonu o le 28 aso talu ona fanau, e ono mana‘omia le togafitiga mo le matua po o le pepe e le‘i a‘afia i le iGAS, ina ia puipuia ai i latou mai le ma‘i.
O le a fesoasoani le foma‘i po o se tagata tausi soifua e sa‘ili le fualaau talafeagai pe a mana‘omia.
Puipuiga
E mafai ona e faaitiitia le avanoa e maua ai ma pasi atu le siama e mafua ai le iGAS i le:
- fufulu mama o ou lima: Faaaoga le fasi moli ma le suāvai, matua‘i olo, ma faamago lelei ou lima.
- ufiufi ou manu‘a: Faamāmā manu‘a ma ufiufi i mea faapipii.
- aua le fa‘aaogāina e le toatele mea e patino i le tagata lava ia: E pei o solo, ipu inu, po o pulumu fulunifo – ‘aua le feaveaia. Afai e tatau ona faaaoga toatele, ia fufulu muamua i se vailaau tā lavalava.
O a mea e ao i tagata na tou felata‘i ona fai?
Afai sa e latalata i se tagata ua maua i le iGAS, e mafai ona fai pea galuega masani uma, ae ia mātaitū āuga o le iGAS i totonu o lena 30 aso.
Afai e maua oe po o se tagata o lo‘o tou nonofo faatasi i le faaī tigā i totonu o le 30 aso, aemaise lava pe afai o oe/po o latou:
- o oe po o le isi tagata o se Māori po o se tagata Pasefika e i le va o le 3 ma le 35 tausaga le matua
- e iai se tagata o le aiga po o se isi i totonu o lou fale na maua muamua i le fiva rumatika.
E tāua tele le vave faafeso‘ota‘i o lau foma‘i po o le auaunaga tau soifua malōlōina, tusa lava pe leai ni isi āuga. Ia ta‘u i le foma‘i na e latalata i se tagata na maua i le iGAS.
Afai e maua oe po o se isi i totonu o le aiga i se faama‘i le pa‘u i totonu o le 30 aso, e tāua le vave faafeso‘ota‘i o le foma‘i po o lau auaunaga faalesoifua malōlōina. Ia ta‘u i ai sa e latalata i se tagata ua maua i le iGAS.
Afai e te faalogoina ua e ma‘i i totonu o le 30 aso, e tāua le vave faafeso‘ota‘i o lau foma‘i po o se auaunaga tau soifua malōlōina. Ia ta‘u i ai sa e faalatalata i se tagata na maua i le iGAS. E mafai fo‘i ona e ave lenei pepa faamatalaga mo le foma‘i e faitau ai.
Mo fautuaga MAUA FUA mo le soifua malōlōina lautele
ma faamatalaga
- Asiasi i le upega tafa‘ilagi a le Health New Zealand | Te Whatu Ora iGAS (invasive group A streptococcal infection)
- Telefoni le Healthline i le 0800 611 116, so‘o se taimi – 24 itula i le aso, 7 aso o le vaiaso 24/7 – mo fautuaga faalesoifua malōlōina ma faamatalaga i le isi laasaga e fai. E mafai ona filifili e talanoa i se Māori e iai le tomai faapitoa pe a telefoni i le va o le 8 i le taeao ma le 8 i le afiafi. E avanoa fo‘i auaunaga faaliliu upu ma le fesoasoani a le NZ Relay.
- Mo i latou o lo‘o nonofo po o asiasi i nu‘u i tua, e mafai ona e faafesootai se foma‘i i le taimi ua maea galuega e ala i le Ka Ora Telecare i le 0800 2 KA ORA Ka Ora Telecare E avanoa lenei auaunaga i le va o le 5.00 i le afiafi ma le 8.30 i le taeao i aso faigaluega, ma 24 itula i faaiuga o vaiaso ma aso malolo o le atunuu.
- O auaunaga fua a le New Zealand Relay Services e mafai ona maua i le nzrelay.co.nz mo i latou e lē mafai ona faalogo, faigatā le faalogo, tauaso ma lē mafai ona talanoa lelei.
Laina Fesoasoani o Tui Puipui mo Tagata e iai Manaoga Faapitoae
O lo‘o iai se laina fesoasoani faapitoa mo le lagolago i tagata e iai mana‘oga faapitoa mai le Aso Gafua i le Aso Faraile, i le va o le 8.00 i le taeao ma le 5.00 i le afiafi. Telefoni fua i le 0800 11 12 13 po o le text i le 8988 mo se fesoasoani ma faamatalaga. E mafai fo‘i ona e asiasi i le Disability Helpline