Rheumatic fever - information sheet - Vagahau Niue (Niuean) - HE8169

Reviewed
June 2026
This resource relates to the following topics:

Information sheet to provide the public and patients of healthcare settings with a general overview of rheumatic fever.

Download resource

Download PDF

Details

Reviewed
June 2026
Updated
June 2026
Format
Online only
HE code
HE8169
Language
Vagahau Niue (Niuean)

The full resource:

Tau fakailoaaga mahuiga

Rheumatic fever

‘E Ko e gagao hagahagakelea e rheumatic fever mo e to malona foki e atevili haau. Ko e fakamailoga fakamua he gagao nai ko e mamahi e pū kakia. Tokologa kia lautolu ve hahāloto he tau tau 3 ke he 35 ne moua e gagao nai.

Maeke ia koe ke moua e gagao nai kaeke kua fai tagata he kaina kua moua e rheumatic fever.

Vilo atu ke he toketā magafaoa, toketā po ke kiliniki haau, po ke vilo atu e Healthline he numela 0800 611 116 he tau magaaho oti 24/7 kaeke kua fai tagata he vahaloto he tau tau 3 ke he 35 he loto kaina kua mamahi e pū kakia.

Matutaki atu tūmau ke he faahi malolō tino kaeke kua fai tagata ka mamahi e pū kakia.

Ko e fakamailoga fakamua e mamahi he pū kakia, māeke foki e rheumatic fever ke:

  • moumou e atevili
  • fakamamahi e tau matatuli, tepuhui, tulilima po ke tau tutakiaga he tau polohui
  • fakalutulutu e tau pololima ne kehe lahi

To māeke ke malona e tau hokohoko he atevili kaeke ka moua e tagata he gagao rheumatic fever. Fakahigoa e mena nai ko e gagao rheumatic fever. Ko lautolu ne moua he gagao nai to huki antibiotics tūmau he tau aho 28 oti (fā e faahi tapu) ke he 10 e tau ki luga, ke taofi ua liu ke moua e gagao rheumatic fever, mo e puipui atu ke ua liu fai malona foki ke he atevili. Fa mahani falu a tagata ne moua he gagao rheumatic fever to iihi he ekekafo e atevili.

Moua fēfē e rheumatic fever

Kamata e rheumatic fever ha ko e moko ne higoa ko e Group A Streptococcus po ke “strep’ fa mahani ki ai.

Nofo e moko nai he pū kakia haau mo e nakai kitia ha fakamailoga, ka e falu a tagata, to mamahi e pū kakia po ke fai gagao ke he pū kakia (fakaPalagi ko e strep throat).

Falu a magaaho tau tagata ne hāhā i ai e strep throat to moua a lautolu he rheumatic fever. Mitaki lahi ke moua e tului ka mamahi e pū kakia ke puipui ua totolo e moko strep.

Pehē falu a kumikumiaga liga moua e rheumatic fever kaeke kua lauia e kakano ke he moko strep, ka e nakai la iloa tonu ia.

Tau fakamailoga- tau mena ke kitia moe logona hifo e koe

Kumikumi ke moua taha tului ka mamahi e pū kakia

Koe fakamailoga fa mahani ke he rheumatic fever ko e mamahi e pū kakia. Kia lautolu e tau fanau ikiiki, mamahi e pū kakia mo e uka ke folo po ke uka ke kai po ke inu.

Mataala atu ke he tau fakamailoga he gagao rheumatic fever

Ke he tau tagata ne hāhā i ai e strep, nakai moua oti a lautolu he rheumatic fever. Tau tagata ne moua he rheumatic fever kua kitia ki ai e tau fakamailoga he vahaloto taha ke he lima e faahi tapu he mole mai e mamahi he pū kakia:

  • Mamahi e tutakiaga he tau polohui - fakamailoga fa mahani ki ai a nai. To kula e tau tutakiaga he tau polohui, fufula mo e velavela ka aamo. To kehe e polohui ka mamahi he taha aho. To fakatitō ka laka po ke uka ke lakahui he mamahi e tau tutakiaga.
  • Hotehote e fafagu- kū e fafagu ka faofao e tino
  • Patapata e tino
  • Mamahi e tau teputepu ikiiki ke he lalo kili he tau tuli lima, tau panelima, tau matatuli, tau tepuhui mo e hokotua
  • Fakalutulutu e tau lima, tau hui, alelo mo e foliga mata. Fakatatai atu ke he tagata nakai maeke ke nofo taha. Oti e tau fakalutulutu nai kaeke ka mohe.

Ke he tau Tamariki (fanau ikiiki) mo e rangatahi (tau fanau fuata):

  • Mamahi e manava
  • Tō hifo e mamafa he tino
  • Lolelole tumau
  • Fai aho he 38°C ki luga e vevela mo e fiva.

To galo fakahaga e tau fakamailoga nai. Ka e to tūmau e malona ke he atevili.

Kumi lagomatai mai he faahi malōlō tino

Kaeke ka mamahi e pū kakia haau po ke taha he vahaloto 3 ke he 35 e tau moui ke he loto kaina, vilo atu e toketā magafaoa, toketā po ke kiliniki haau po ke Healthline he numela 0800 611 116 he tau magaaho oti 24/7.

To fakailoa atu he kiliniki kaeke ka manako ke finatu a koe ke moua taha fuafuaaga, mo e moua e tau tegavai antibiotics ma haau mo lautolu he loto kaina.

Fa maahani foki e tau tagata ke moua laga taha ki luga e rheumatic fever, mena ia kua mahuiga ke finatu ke tivi kaeke kua mamahi e pū kakia haau.

Liga manako foki e toketā haau ke tivi a koe kaeke kua fai lekua ke he kakano haau ha ko e strep nai mo e moua e tau tegavai antibiotics ke inu a koe. Tau fakamailoga ke he kakano ha ko e strep:

  • Patapata kula ti magiho e kakano mo e kolopūpū ti matapaku (mua atu ke he ihu, gutu po ke tau hui), po ke
  • Kula, velavela, fufula po ke mamahi e kili.

Tau puipui

Mukamuka e strep ke totolo he tau loto kaina, mua atu ka tokologa ne nonofo mo e momohe he taha e poko.

Mohā ia, hanai falu a puhala ke taofi ua totolo e strep:

  • Ua inu auloa he taha e lupo inu, tau koloa he poko kai, tau mena kai po ke mama e mena kai he taha muke. Ko e tau puhala nai ne maeke ke moua e moko strep mai he taha tagata.
  • Ua tauteute e tau mena kai ma e falu he loto kaina kaeke kua nakai malolō a koe po kef ai lekua ke he kakano haau.
  • Uufi e gutu ka koho po ke tihe, liti ke he otaota e holoholo laupepa, mo e holoholo aki e magamoli mo e vai ti fakamōmō e tau lima.
  • Lali ke ua tokologa ka momohe he taha e poko po ke mohega.

Ke moua e tau fakalaulahiaga

  • Kumi atu ke he Health New Zealand | Te Whatu Ora he kupega hila Rheumatic fever
  • Kaeke kua tuli e tau teliga, uka ke logona po ke pouli e tau mata, kumi atu ke he matakau New Zealand Relay Services he nzrelay.co.nz.
  • Vilo atu e Healthline he numela 0800 611 116 ha magaaho ni 24/7 ka manako ke moua falu a lagomatai nakai fai totogi. Ka manako, maeke ia koe ke tutala at mo e tagata ne vagahau Māori kaeke ka vilo atu a koe he tau tulā 8am ke he 8pm. Hāhā i ai e tau tagata fakahokohoko mo e NZ Relay ke lagomatai a koe.
  •  Kia lautolu ne nonofo he tau maaga mamao, matūtaki atu ke he toketā he tau magaaho nakai gahua he Ka Ora Telecare he numela telefoni 0800 2 KA ORA (0800 252 672) po ke kupega hila Ka Ora Telecare Hafagi a lautolu he tau matahola 5.00pm ke he 8.30am he tau aho gahua he vaha tapu, mo e 24 e tulā he tau okioki vaha tapu mo e tau aho okioki.
  • Taha pauaki e laini telefoni ke lata mo lautolu ia, hafagi he Aho Gofua ke he Aho Falaile hola 8.00am ke he 5.00pm. Vilo atu e numela telefoni nakai totogi 0800 11 12 13 po text atu e numela 8988 ka manako lagomatai po ke kumi atu e kupega hila Disability Helpline

Product Limitation